Het Belgische parlementslid van Iraanse afkomst Darya Safai reageerde op sociale media nadat tijdens de openingsceremonie van het academiejaar aan de Katholieke Universiteit Leuven verzen uit de Koran waren gezongen. Zij vindt het problematisch om religieuze teksten als symbool van inclusie voor te stellen wanneer bepaalde verzen botsen met de waarden van individuele vrijheid en gelijkheid. De universiteit heeft voorlopig geen commentaar gegeven.

(Redactie: België / Onderwijs & Samenleving)

De Katholieke Universiteit Leuven (KU Leuven), een van de oudste en meest prestigieuze instellingen voor hoger onderwijs in Europa, heeft een fel debat uitgelokt nadat het zingen van verzen uit de Koran was opgenomen in het programma van de openingsceremonie van het nieuwe academiejaar. Het evenement werd scherp bekritiseerd door parlementslid Darya Safai, die bekendstaat om haar kritische standpunten tegenover de politieke islam en om haar verdediging van vrouwenrechten.

De reactie van Darya Safai

In een bericht op sociale media omschreef Darya Safai de beslissing van de universiteit als “culturele zelfontkenning”. Ze benadrukte dat KU Leuven een universiteit is met eeuwenoude christelijke wortels en stelde dat die identiteit niet gerelativeerd zou moeten worden om inclusiever te lijken.

“Voor moslims is de Koran het woord van Allah. In diezelfde Koran staan verzen die geweld tegen ongelovigen voorschrijven of legitimeren. Daardoor is het problematisch om dergelijke teksten te gebruiken als intellectuele of culturele opening van een academische ceremonie, alsof ze een universeel symbool van tolerantie zijn”, schreef Safai.

Ze voegde eraan toe dat een universiteit religieuze teksten niet als symbool van inclusie zou moeten voorstellen wanneer delen ervan in strijd zijn met de beginselen van individuele vrijheid, gelijkheid en mensenrechten. “Tolerantie betekent niet dat je alles zonder kritiek aanvaardt. Inclusie betekent niet dat je je eigen identiteit uitwist. En respect voor andere religies betekent niet dat je moet zwijgen over ideeën die fundamenteel in strijd zijn met onze waarden”, voegde ze eraan toe.

KU Leuven tussen traditie en inclusie

KU Leuven is een instelling met een uitgesproken katholieke identiteit, maar heeft de afgelopen decennia een beleid van openheid tegenover studenten en academisch personeel van alle geloofsovertuigingen gevoerd. Bij evenementen zoals de opening van het academiejaar zijn er vaak diverse artistieke en culturele momenten die bedoeld zijn om het multiculturele karakter van de campus te weerspiegelen.

Toch werd de beslissing om de Koran te laten zingen door sommigen gezien als een teken van relativering van de eigen traditie. Darya Safai wees erop dat Europa een christelijk cultureel erfgoed heeft dat niet verborgen hoeft te worden uit angst om als onvoldoende inclusief te worden beschouwd. “Wie zijn eigen cultuur voortdurend relativeert, schept ruimte voor anderen om haar te veranderen. Dit is geen vooruitgang. Dit is culturele zelfontkenning”, besloot ze.

Het bredere debat

De reactie van het parlementslid maakt deel uit van een breder debat in de Belgische en Europese samenleving over de grenzen van inclusie, de rol van religie in de publieke ruimte en de manier waarop instellingen voor hoger onderwijs hun identiteit definiëren. Enerzijds stellen voorstanders van openheid dat universiteiten plaatsen moeten zijn voor interculturele dialoog en wederzijds respect. Anderzijds waarschuwen critici dat een dergelijke openheid kan leiden tot identiteitsverlies en het kritiekloos aanvaarden van waarden die onverenigbaar zijn met fundamentele rechten.

Tot nu toe heeft de Katholieke Universiteit Leuven geen officieel communiqué uitgebracht over deze kritiek.